Roll-up i banery reklamowe – jak przygotować projekt wielkoformatowy, który jest czytelny z daleka?

Stoisz na targach. Wokół Ciebie 50 stoisk. Każde ma roll-up. I tam widzisz projekt, który wygląda tak: czcionka Arial 12pt, 15 linijek tekstu, logo wielkości znaczka pocztowego, kolory pastelowe. Z odległości 2 metrów to nieczytelny bełkot. Wielkoformatowy druk to NIE powiększony A4. To osobny świat z własnymi regułami. Jeśli złamiesz je – Twój baner będzie niewidoczny. Oto przewodnik, który oszczędzi Ci wstydu (i pieniędzy).

Zasada #1: Odległość decyduje o wszystkim

Najpierw pytanie kluczowe: Z jakiej odległości ludzie będą oglądać Twój baner?

To nie jest filozoficzne pytanie. To fundament całego projektu.

Formuła czytelności

Istnieje prosta zasada w branży:

Odległość oglądania (w metrach) ÷ 300 = minimalna wysokość czcionki (w cm)

Przykłady:

• Roll-up na targach (ogląda się z 2-3m) → Czcionka minimum 0,7-1 cm wysokości
• Baner nad wejściem do sklepu (5-7m) → Czcionka minimum 1,7-2,3 cm
• Billboard przy drodze (20-50m) → Czcionka minimum 6-16 cm

W punktach (pt)? Roll-up na targi = minimum 70-100 pt dla tekstu głównego. Billboard = 500+ pt.

Zasada #2: Maksymalnie 7 słów

To jest najtrudniejsza zasada dla klientów do zaakceptowania. Ale:

Baner to billboard, nie broszura.

Reguła 3 sekund

Przechodzeń mijający Twój roll-up/baner poświęci mu maksymalnie 3 sekundy uwagi. W tym czasie zdąży przeczytać:

• 5-7 słów (jeśli są BEZ rozpraszaczy)
• 1-2 słowa (jeśli jest chaos graficzny)

Formula skutecznego przekazu

Dobry baner składa się z 3 warstw informacyjnych:

1. Nagłówek (główny komunikat): 2-4 słowa
   Przykłady: "Drukarnia Express 24h", "Twój Dom. Twoja Energia.", "Kawa Idealna. Za Rogiem."
2. Podnagłówek (rozwinięcie): 3-5 słów
   Przykład: "Banery, ulotki, wizytówki od ręki"
3. CTA (wezwanie do działania): 1-3 słowa
   Przykład: "Zadzwoń: 123-456-789" lub "www.nazwa.pl"

Suma: ~10 słów maksimum. Wszystko powyżej = szum informacyjny.

Zasada #3: Kontrast to król

Widzisz szary tekst na białym tle? Na ekranie wygląda "elegancko". Na banerze z 5 metrów? Niewidoczny.

Najlepsze kombinacje kolorów

Sprawdzone pary (tekst na tle):

• Czarny tekst na żółtym tle = Najwyższy kontrast w branży (dlatego znaki drogowe są żółte)
• Biały tekst na czarnym/granatowym tle = Klasyka premium
• Czerwony tekst na białym tle = Uwaga! Promocja!
• Biały tekst na czerwonym tle = Agresywna energia (fast food, wyprzedaże)

Kombinacje do unikania

• Szary na białym (niewidoczne z daleka)
• Żółty tekst na białym tle (znika przy słońcu)
• Czerwony tekst na zielonym tle (problemy dla daltonistów + wibracje kolorów = ból oczu)
• Jasnoniebieski na białym (blade, bez charakteru)

Zasada #4: Czcionka ma znaczenie

Najlepsze fonty dla banerów

Zapominamy o "eleganckich" serif'ach (Times New Roman, Georgia). Na banerze = nieczytelne.

TOP 5 fontów do wielkoformatu:

• Helvetica / Arial – Najbezpieczniejszy wybór. Czytelny z każdej odległości.
• Futura – Geometryczny, nowoczesny, świetny kontrast.
• Impact – Gruby, masywny. Idealny na nagłówki.
• Bebas Neue – Wysoki, kondensowany. Mieści się w wąskich przestrzeniach.
• Montserrat Bold – Modern sans-serif, dobrze działa dla tech/startupów.

Zasady typografii wielkoformatowej

1. Minimum Bold (pogrubienie) – nigdy Regular/Light na banerach
2. Versale (CAPS) dla nagłówków – ale nie dla wszystkiego (męczące dla oczu)
3. Odstępy między literami (kerning) – lekko zwiększone (+50-100) = lepsza czytelność
4. Wysokość linii (leading) – minimum 1,2x wysokości czcionki

Zasada #5: Mniej grafiki, więcej powietrza

Klient: "Mam piękne zdjęcie produktu, załóżmy je jako tło, a na nim tekst".
Grafik: *westchnienie*

Problem zdjęć jako tło

• Zdjęcie ma różne jasności w różnych miejscach
• Tekst na jasnej części zdjęcia znika
• Tekst na ciemnej części zdjęcia też może zniknąć (jeśli jest czarny)
• Efekt: chaos

Rozwiązania

1. Podziel baner na strefy:
   50% jednolite tło (np. czarne) + tekst | 50% zdjęcie produktu. Klarowne, czytelne.
2. Gradient overlay:
   Nałóż na zdjęcie semi-transparentny gradient (np. od czarnego do przezroczystego). Tekst na ciemnej części = czytelny.
3. Solid box dla tekstu:
   Tekst na pełnym kolorowym prostokącie (np. czerwony box). Zawsze czytelny, niezależnie od tła.

Rozdzielczość: Ile DPI dla baneru?

To pytanie wraca jak bumerang. Odpowiedź: Nie 300 DPI.

Zasada odległości = rozdzielczość

Format	Odległość oglądania	Wymagane DPI
Roll-up (85x200cm)	1-3 metry	100-150 DPI
Baner ścienny (3x2m)	5-10 metrów	72-100 DPI
Billboard (6x3m)	20-50 metrów	25-50 DPI
Mesh (siatka) na budynku	50-100 metrów	10-25 DPI

Dlaczego tak niskie? Bo im dalej oglądasz, tym mniej detali widzisz. Drukowanie billboardu w 300 DPI to marnotrawstwo danych (i pieniędzy – większy plik = dłuższy RIP).

Checklist: Przed wysłaniem do druku

1. Test odległości:
   Wydrukuj w skali 1:10, odejdź 2 metry. Czytelne? OK
2. Liczba słów:
   Mniej niż 10? OK Więcej? Usuń połowę.
3. Rozmiar czcionki (główny tekst):
   Minimum 70pt dla roll-upu? OK
4. Kontrast:
   Zdjęcie w czarno-białym nadal czytelne? OK
5. Font pogrubiony (Bold)?
   Minimum Bold, no Regular/Light? OK
6. Logo czytelne?
   
7. Spadki (bleed) dodane?
   +5cm z każdej strony (dla baneru). Roll-up: +5cm góra i dół.
8. Rozdzielczość OK?
   100-150 DPI dla roll-upu, 72-100 DPI dla banerów? OK

Najczęstsze błędy (i jak ich uniknąć)

1. "Skopiuję layout z ulotki A5"

Problem: Ulotka trzymana w ręku (30 cm od oczu) ≠ baner widziany z 5 metrów.
Rozwiązanie: Projektuj od zera w docelowym rozmiarze.

2. "10 usług, 5 zdjęć, 3 loga partnerów"

Problem: Informacyjny hałas. Nikt nic nie zobaczy.
Rozwiązanie: Jedna usługa. Jedna myśl. Jeden CTA.

3. "Gradient tło + kolorowy tekst"

Problem: Tekst znika w części gradientu.
Rozwiązanie: Jednolite tło lub gradient z solid boxem dla tekstu.

4. "Logo jest za małe, powiększę"

Problem: Logo z strony WWW (PNG 200x200px) rozciągnięte do 50x50cm = pikseloza.
Rozwiązanie: Wektorowe logo (AI, EPS, SVG) lub eksport w 300 DPI w docelowym rozmiarze.

Typy roll-upów i banerów – który wybrać?

Roll-up (banner zwijany)

Wymiary standardowe: 85x200 cm, 100x200 cm, 120x200 cm
Kiedy: Targi, konferencje, eventy (łatwy transport)
Materiał: Folia błyszcząca/matowa, blockout

X-banner / L-banner

Wymiary: 60x160 cm, 80x180 cm
Kiedy: Budżetowa alternatywa dla roll-upu (tańsza, ale mniej stabilna)
Plus: Ultra-lekki, zmieści się w plecaku

Baner PVC (mesh/blockout)

Wymiary: Dowolne (od 1x0,5m do 10x3m)
Kiedy: Outdoor (fasada budynku, ogrodzenie budowy, event plenerowy)
Mesh vs Blockout: Mesh = przewiewny (windy, deszcz OK). Blockout = szczelny (nie przebija światło).

Podsumowanie: Twoja ściągawka

• Formuła rozmiaru czcionki: Odległość (m) ÷ 300 = wysokość (cm)
• Maksymalnie 7-10 słów na całym banerze
• Kontrast: Czarny na żółtym = najlepszy. Szary na białym = najgorszy.
• Font: Sans-serif, Bold minimum, 70pt+ dla roll-upu
• DPI: 100-150 dla roll-upu, 72-100 dla banerów, 25-50 dla billboardów
• Mniej grafiki, więcej powietrza = lepsza czytelność

Złota zasada: Jeśli musisz się zastanawiać "czy to czytelne?" – to NIE JEST czytelne. Zwiększ czcionkę x2.